'Het mooie van tuinen is de vierde dimensie: de groei'.

Een koetshuis in de Haarlemmerhout. Wie zou daar geen atelier willen hebben? Zelf vindt Dick Beijer de Haarlemmerhout het mooiste plekje van Haarlem. Hij heeft er zijn atelier, zijn 'studio voor tuinkunst'.

Over Dick Beijer wordt regelmatig iets geschreven, u heeft hem verschillende malen op de tv kunnen zien en nog onlangs was hij een uur lang te horen op de radio, in het kunstprogramma 'kunststof'. Hij maakt tuinen voor de 'happy few'. Bijvoorbeeld voor Elton John in Schotland en Femke Jansen in New Vork. Ook Jennifer Lopez wil hem spreken. En wanneer u bij de kapper eens de Privé of Story doorbladert, dan zult u hem als geroutineerd partybezoeker vriendelijk naar de camera zien lachen. Dick Beijer wordt op één lijn gezet met mensen als Jan des Bouvrie en Gerard van den Berg. Kortom: een man die het in de ogen van anderen gemaakt heeft. Tijd dus voor een gesprek.

Dick Beijer, 49 jaar, een jongensachtige uitstraling. Een man die van schoonheid houdt. Zijn atelier in 'de Hout' zoals men in Haarlem zegt, is in wit, grijs en zwart gehouden. Het is er mooi verlicht en het interieur straalt smaak uit. Hoewel zijn naam vaak met 'het geld en de glamour' van Nederland geassocieerd wordt is zijn atelier sober. De juiste meubels, veel Iicht en zicht op zijn tuin. Zijn tuin straalt dezelfde beheerste schoonheid uit als zijn atelier. Kleuraccenten van grijs en onverwacht violet. Grote plantgroepen, afgewogen ten opzichte van elkaar geplaatst, weinig kleur, veel groen en geraffineerde combinaties van bladvormen.

Achter een kop koffie gezeten begint hij te vertellen. 'Ik ben geboren en getogen in Wageningen. Mijn vader was ambtenaar bij bouw- en woningtoezicht van de gemeente. Ik heb nog twee oudere broers en een zuster, allemaal zitten ze in het onderwijs. Ik kom dus helemaal niet uit een artistiek milieu. Ik was geen studiehoofd, maar moest wel een voorbeeld aan mijn broers en zuster nemen. Na de middelbare school ging ik daarom naar de Middelbare Tuinbouwschool in Nijmegen. Ik vond er helemaal niets aan. Wat je daar leert is het traditionele: de grindtegel, bielzen. Eén vak vond ik echter geweldig, maar van de veertig uur per week werd dat maar twee uur gegeven: Tuinontwerpen. De rest van de vakken ging over materiaalkennis en zo. Kijk basiskennis is nooit weg, maar ik vond het er helemaal niet leuk. Ik heb de opleiding wel afgemaakt. Na mijn opleiding ging ik in dienst, en vervolgens moest je werk zoeken. Er stond wel eens een advertentie in de krant, maar iedereen vroeg mensen van twintig, die dertig jaar ervaring hadden. Bovendien was het een andere tijd, over tuinen werd niet veel gesproken. De rente was 14%. De mensen vreesden nog voor het rode gevaar, niemand was met tuinen bezig, het werd gezien als pure luxe. In een vakblad, ik weet niet meer welk, vond ik een advertentie voor een tekenaar, bij Bakker en Bleeker in Amsterdam. Het huidige B+B. In Amsterdam, aan de Herengracht! Het leek me geweldig! Weg uit Wageningen!
Samen met mijn vader heb ik een brief geschreven. 'Geachte mevrouw Bakker en geachte mevrouw Bleeker, ondergetekende solliciteert naar de functie van tekenaar etc. etc.'
Die brief hebben ze natuurlijk gelijk in de prullenbak gegooid. Maar dat besefte ik later pas; dat je in die tijd nooit zo'n soort brief naar dat bureau had moeten schrijven. Het had in de trant gemoeten van: 'Beste Riek en Hank, dit is nou precies wat ik leuk vind, tekenaar bij jullie'. Die brief van mij was veel te formeel, paste helemaal niet in het Amsterdamse van die tijd. Na twee weken kreeg ik een brief terug: 'Wij wensen u veel succes in uw verdere carriere.' Weg Amsterdam, weg toekomstdromen...
Toen heb ik de stoute schoenen aangetrokken en opgebeld. 'Kan ik niet gratis bij u stage lopen? ledereen vraagt om ervaring en dat heb ik niet.' Kijk en dat was nou typisch Bakker en Bleeker: ze lieten me komen, want ze vonden dat mijn enthousiasme beloond moest worden. Ze hebben mijn tekeningen bekeken en ik mocht daar voor een halfjaar komen. Ik werd gewoon betaald en na een half jaar zouden we wel weer zien. lk heb daar veel geleerd, ik kwam in een andere wereld. Bij ons thuis hadden we de Margriet, maar op dat kantoor hadden ze Avenue. Je was daar bezig met straatmeubilair, met ritmes van elektriciteitsmasten. Daar had ik nooit bij stil gestaan. Dat ook dat vormgeving is. Ze hadden daar zelfgemaakte Rietveldmeubels, een Rietveldkeuken. Je wist van het bestaan niet af, komend uit Wageningen met alleen Middelbare Tuinbouwschool. Uiteindelijk heb ik er twee jaar gewerkt.'

Dat Dick Beijer zich uiteindelijk na twee jaar als zelfstandig tuinontwerper in Haarlem ging vestigen had te maken met zijn drang om zelf vorm te geven, in plaats van de tekeningen van de ontwerpers bij Bakker en Bleeker uit te moeten werken. Hij wilde ook sneller resultaat zien, de projecten waar men zich op het bureau mee bezig hield waren projecten waar jaren aan gewerkt werd. Een tuin ontwerp je, je maakt een tekening en je laat, of gaat hem aanleggen. Voor Dick Beijer was dat een extra stimulans om zelf tuinen te gaan ontwerpen.

Dick Beijer: 'Toen ik net voor mijzelf begon, ben ik, en dat kon toen nog, bij de VNU (Verenigde Nederlandse Uitgevers) hier in Haarlem langs gegaan en heb ik gevraagd of ik iemand van de redactie van VT-Wonen kon spreken. Ik maakte geen kans. Maar ik hield vol en stukje bij beetje kwam ik in bladen als de Libelle en de Residence. ln die tijd, zo'n 25 jaar geleden, begon Nederland welvarender te worden. Er kwamen steeds meer bladen die aandacht gaven aan tuinen. De liefde voor tuinen begon in die tijd bij steeds meer mensen te groeien. Ik was er altijd al van doordrongen dat wanneer je boven de massa uit wilt komen, je moet zorgen dat je publiciteit genereert. Daarom ging ik naar openingen en feesten. Daar presenteerde ik mij als tuinontwerper, vaak gezamenlijk met Jan des Bouvrie. Wij gingen veel samen op pad. En voor je het weet zit je in een circuitje. En dan is Nederland helemaal niet zo groot. Ik kreeg bekende Nederlanders als klant. Dat is een klantenkring die voor mij een hele mooie etalage vormde. Van het een kwam het ander: een tuin bij het hoofdkantoor van de Verenigde Naties, bij Femke Jansen in New Vork, bij Elton John in Schotland en nu ben ik bezig met Jennifer Lopez. Niet om nu aan 'name-dropping' te doen, maar om aan te geven hoe dat doorwerkt.'
'Voor je het weet sta je in de Quote.' Lachend: 'Nee niet in de Quote-500, maar er wordt wel over je geschreven. In de Elsevier, maar ook in de Story en de Privé. We kunnen daar met z'n allen onze neus voor ophalen, maar voor mij werkt het echt. Het is heel goed voor je naam.
Het was voor mij een bewuste keus, publiciteit is de enige manier om in dat wereldje van tuinen en tuingedoe boven het maaiveld uit te komen. Want zo'n intelligent wereldje vind ik dat momenteel niet. Ik vind Nederland op een laag niveau staan. Men aapt elkaar alleen maar na. En maar slap over tuinen zwetsen. Het komt maar niet op een hoger niveau.
Kijk nou eens wat er op televisie komt aan tuinen, het gaat allemaal over mannetjes, klussen, kleurtjes, bloemetjes en alles voldouwen. Nee ik vind dat niks.'

Dick Beijer kijkt naar zijn tuin en wijst mij op de grassen en de bijzondere meubels. Buitenmeubels die hij in Barcelona gezien had en graag wilde hebben om in zijn tuinen te gebruiken, waarna hij alles op alles zette om deze hier in Nederland te krijgen.

'Ik ben iemand die van grote hoeveelheden van één soort houdt. Het gaat om het gebaar dat je maakt in de tuin.lk doe alles op gevoel. Mijn houvast bij het ontwerpen is het gebouw. leder gebouw heeft vaste en belangrijke lijnen. Een lijn die in het huis belangrijk is, kun je buiten doorzetten. Het kunnen openslaande deuren zijn of een raam, die bepalen wat je buiten gaat doen. Keuzes maken, daar draait het om, duidelijk zijn.' Hij loopt naar een flipover waarop een tekening van een onlangs ontworpen tuin ligt en begint een college over ontwerpen.
'Heel veel ontwerpers gaan uit van de erfgrens. Moet je nagaan als je bij deze tuin van de erfgrens uit zou gaan.lk ben van het huis uit gegaan, waardoor er rust ontstaat. Ik heb de lijn van de erfgrens ingepakt in 3 meter hoge taxusblokken. Die taxusblokken volgen de lijn van het huis. Daarbij komt ook nog dat het huis een meter boven straatniveau ligt, dus als je daar niets mee doet dan zitten de bewoners op een soort podium. Dus had ik ook te maken met het waarborgen van de privacy van de bewoners. De taxusblokken zorgen niet alleen voor privacy in de tuin maar verhullen ook de onrustige dwarse lijn van de erfgrens. Alle lijnen van het huis zijn gerespecteerd. Wanneer je uit het huis kijkt, kijk je onder platanen door de tuin in, een plaatje.

Ik teken nog echt op de tafel, schuiven, gummen en tekenen. Eerst een plattegrond maken en dan maar lijnen zetten. Je moet je realiseren dat een tuin voor 70% van binnen naar buiten beleefd wordt. Verder zijn ramen, de lichtval en schaduwplekken hele belangrijke zaken om in je ontwerp rekening mee te houden. Maar nogmaals, de lijnen in de tuin worden voor mij bepaald vanuit het huis.
Piet Oudolf en Jacques Wirtz, dat zijn mensen die mij inspireren. De opvattingen van Piet over tuinen en architectuur spreken mij erg aan. Mooie blokken van taxus, beuk of wat voor boom dan ook, dat komt voor mij bij Piet Oudolf vandaan. En wat Wirtz indertijd met de tuin van Axel Vervoort heeft gedaan vind ik prachtig. Duidelijkheid en keuzes maken. Ik hoef niet per se naar tuinen in Toscane of Zuid-Engeland om inspiratie op te doen. Die inspiratie doe ik wel op in steden als Amsterdam, Parijs of Milaan, het hoeft niet altijd met groen te maken te hebben. Het kan een mooi gebouw, een winkel, lekker eten of een mooie vrouw zijn, die inspireren. Ik heb een tijdje gehad dat ik mij liet inspireren door muziek, dat heb ik niet meer. Geef mij maar de stilte, ik zet hier een raam open, dan hoor ik de wind ruisen door de tuin. Heerlijk.'

Wat de toekomst betreft is Dick Beijer wat voorzichtig, maar het jongensachtige en het tikkeltje brutale komt toch in hem boven wanneer er naar gevraagd wordt: 'Ach ik ben gewoon hartstikke lekker bezig. Er is een steeds grotere groep mensen die mijn werk waardeert en dat voelt goed. Misschien word ik nog veel extremer in mijn keuzes. Het blijft voor mij een gevoelskwestie.'